Quyết định 43/2025/QĐ-TTg (Quyết định 43) về lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô tô đánh dấu bước ngoặt lớn trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí tại Việt Nam, hướng tới Net Zero 2050. Quy định mới không chỉ thay đổi các chỉ số kỹ thuật khi kiểm định mà còn phân cấp lộ trình thắt chặt theo từng khu vực và năm sản xuất của phương tiện. 

Để dễ hình dung, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 85:2025/BNNMT chia khí thải thành 5 mức độ, tương ứng với các tiêu chuẩn Euro quốc tế. Cụ thể, mức 1 (tương đương Euro 1) với giới hạn nồng độ CO là 4,5% thể tích. Mức 2 (tương đương Euro 2) với nồng độ CO giảm xuống còn 3,5%. Mức 3 (tương đương Euro 3) với giới hạn CO là 3,0%. Mức 4 (tương đương Euro 4) với nồng độ CO siết chặt còn 0,5%. Riêng mức 5 (tương đương Euro 5) giới hạn CO tối đa chỉ 0,3%.

ẢNH: QCVN 85:2025/BNNMT

Dưới đây là 5 mốc thời gian quan trọng, cần lưu ý:

Mốc 1: Ngày 1.3.2026

Ngày 1.3.2026 là thời điểm Quyết định 43 chính thức có hiệu lực thi hành. Mọi ô tô tham gia giao thông phải đáp ứng các mức khí thải tương ứng với năm sản xuất. Cụ thể, ô tô sản xuất trước năm 1999 áp dụng mức 1; từ năm 1999 đến hết 2016 áp dụng mức 2; từ năm 2017 đến hết 2021 áp dụng mức 3 và ô tô sản xuất từ năm 2022 trở đi áp dụng mức 4. 

ẢNH: C.T

Việc phân loại này giúp cơ quan chức năng kiểm soát nồng độ Cacbon Monoxit (CO), Hydrocacbon (HC) và độ khói theo thực trạng kỹ thuật của từng đời xe.

Mốc 2: Ngày 1.1.2027

TP.HCM và Hà Nội hiện nay là 2 đô thị lớn trên cả nước và Quyết định 43 đã thông qua lộ trình quy định riêng dành cho 2 khu vực này. Theo đó, ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021, khi tham gia giao thông trên địa bàn hai thành phố này, tiêu chuẩn kiểm định sẽ nâng từ mức 3 lên mức 4.

ẢNH: T.N

Sự thay đổi này yêu cầu hệ thống xử lý khí thải của phương tiện phải được bảo dưỡng khắt khe hơn để đáp ứng các chỉ số kỹ thuật nghiêm ngặt trong nội đô.

Mốc 3: Ngày 1.1.2028

Mốc thời gian này dành cho các dòng ô tô đời mới (sản xuất từ năm 2022 trở đi) khi lưu thông tại Hà Nội và TP.HCM. Thay vì mức 4, phương tiện phải đáp ứng tiêu chuẩn mức 5 (tương đương Euro 5). Đây là ngưỡng giới hạn khí thải cao nhất hiện nay, yêu cầu nồng độ CO không vượt quá 0,3% thể tích và HC không quá 150 ppm (đối với động cơ 4 kỳ). 

ẢNH: C.T

Quy định này buộc các nhà sản xuất và người sử dụng phải đảm bảo hệ thống xúc tác khí thải luôn hoạt động hiệu quả.

Mốc 4: Ngày 1.1.2029

Mốc thời gian thứ 4 bắt đầu từ 1.1.2029 cực kỳ quan trọng đối với chủ xe đời cũ, xe cổ tại TP.HCM và Hà Nội. Theo đó, mọi ô tô lưu thông tại 2 khu vực này đều phải đạt quy chuẩn khí thải tối thiểu từ mức 2 trở lên, không phân biệt năm sản xuất. Những phương tiện sản xuất trước năm 1999, vốn đang áp dụng mức 1 sẽ bị từ chối lưu hành nếu không cải tạo hệ thống khí thải để đạt chuẩn mức 2.

ẢNH: C.T

Điều này cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc loại bỏ dần các phương tiện cũ, gây ô nhiễm nghiêm trọng tại đô thị.

Mốc 5: Ngày 1.1.2032

Mốc thời gian cuối cùng của lộ trình hiện tại là đưa chuẩn mức 5 áp dụng cho toàn bộ ô tô sản xuất từ năm 2022 trên phạm vi toàn quốc. Sự đồng bộ này đảm bảo mọi phương tiện đời mới lưu thông tại bất kỳ tỉnh, thành nào cũng phải đáp ứng cùng một quy chuẩn bảo vệ môi trường cao nhất.

Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 85:2025/BNNMT, các thông số khí thải được đo lường trực tiếp tại các cơ sở đăng kiểm. Để đảm bảo quá trình kiểm định thuận lợi, chủ phương tiện cần chú ý sử dụng nhiên liệu đạt chuẩn, bảo dưỡng và thay thế phụ tùng, linh kiện định kỳ. Các phương tiện đã được cấp giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực trước ngày 1.3.2026 sẽ tiếp tục được lưu hành cho đến kỳ kiểm định tiếp theo mới bắt đầu thực hiện theo quy chuẩn mới.